Firewall (ไฟร์วอลล์) คือระบบที่กรองข้อมูลขาเข้า-ขาออกของเครื่องตามกฎที่ตั้งไว้ ทำหน้าที่เหมือนยามหน้าประตู ที่อนุญาตเฉพาะการเชื่อมต่อที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น

ไฟร์วอลล์ป้องกันอะไร

• บล็อกผู้บุกรุกที่พยายามเชื่อมต่อเข้ามาในเครื่องจากอินเทอร์เน็ต
• หยุดมัลแวร์ที่พยายามติดต่อกับเซิร์ฟเวอร์ภายนอก
• ปิดพอร์ตที่ไม่ได้ใช้งานเพื่อลดพื้นผิวการโจมตี

Windows Defender Firewall เปิดใช้งานอย่างไร

1. เปิดเมนู Start พิมพ์ Windows Security แล้วเปิด
2. เลือก Firewall & network protection
3. ดูสถานะของเครือข่ายที่เชื่อมต่ออยู่ (Domain, Private, Public)
4. หากขึ้นว่า “Off” ให้คลิกแล้วกดสลับให้เป็น “On”
5. สำหรับเครือข่ายสาธารณะ (Public) ควรปิด “Discovery” เพื่อไม่ให้เครื่องถูกค้นพบได้

เรื่องที่มักเข้าใจผิด

ไฟร์วอลล์ไม่ใช่แอนตี้ไวรัส

ไฟร์วอลล์กรองการเชื่อมต่อ แต่มันไม่ได้สแกนไฟล์ในเครื่อง ต้องใช้คู่กับแอนตี้ไวรัสเพื่อการปกป้องที่ครบถ้วน

การบล็อกพอร์ตมีผลต่อการใช้งาน

ถ้าคุณเปิดเกมหรือโปรแกรมแล้วเชื่อมต่อไม่ได้ อาจต้องเพิ่มกฎอนุญาตในไฟร์วอลล์ แทนที่จะปิดไฟร์วอลล์ทั้งตัว

แนวทางตั้งค่าพื้นฐานที่ปลอดภัย

• เปิดไฟร์วอลล์ไว้ทั้ง 3 โปรไฟล์เสมอ
• ให้ Windows แจ้งเตือนเมื่อมีโปรแกรมใหม่ขอเข้าถึงเครือข่าย
• อนุญาตเฉพาะโปรแกรมที่คุณรู้จักและจำเป็นเท่านั้น

หมายเหตุ: การเปิด Windows Defender Firewall ไว้เป็นค่าเริ่มต้นถือว่าเพียงพอสำหรับผู้ใช้ทั่วไป ไม่ควรปิดเพราะทำให้เชื่อมต่อเกมไม่ได้

ได้จริง แต่พบได้น้อยกว่าและส่วนใหญ่มาจากการติดตั้งแอปนอก Play Store หรือการกดลิงก์หลอกลวง อาการที่พบบ่อยคือ โฆษณาเด้งทั้งวัน แบตเตอรี่หมดเร็วผิดปกติ หรือมีแอปแปลกๆ ติดตั้งมาเอง

สัญญาณว่า Android ติดมัลแวร์

• มีโฆษณาเต็มจอเด้งขึ้นเองแม้ไม่ได้ใช้แอป
• แบตเตอรี่หมดเร็วและเครื่องร้อนผิดปกติ
• มีแอปที่คุณไม่รู้จักปรากฏในหน้าจอ
• ค่าเน็ตแพงขึ้นโดยไม่รู้สาเหตุ

วิธีสแกนและลบมัลแวร์ใน Android

ขั้นตอนที่ 1: เปิด Safe Mode

กดปุ่มเปิดปิดค้างไว้ แล้วกดค้างที่ “ปิดเครื่อง” เลือก Safe Mode (โหมดปลอดภัย) เพื่อให้แอปของคนอื่นหยุดทำงานชั่วคราว

ขั้นตอนที่ 2: ถอนการติดตั้งแอปต้องสงสัย

ไปที่ การตั้งค่า > แอป แล้วลบแอปที่จำไม่ได้ว่าติดตั้ง โดยเฉพาะแอปชื่อแปลกๆ หรือที่ขอสิทธิ์ใช้งานมากเกินจำเป็น

ขั้นตอนที่ 3: ตรวจ Play Protect

1. เปิดแอป Play Store
2. แตะรูปโปรไฟล์ > Play Protect
3. กด “สแกน” เพื่อตรวจหามัลแวร์

ขั้นตอนที่ 4: ล้างข้อมูลเบราว์เซอร์

ล้างข้อมูล Chrome (Chrome > การตั้งค่า > ความเป็นส่วนตัว > ล้างข้อมูลการท่องเว็บ) เพื่อกำจัดฮิปเจกเกอร์

วิธีป้องกันไม่ให้ติดอีก

• ติดตั้งแอปจาก Play Store เท่านั้น และปิดการติดตั้งจากแหล่งที่ไม่รู้จัก
• ไม่กดลิงก์ใน SMS ที่อ้างว่ารางวัลหรือของแจก
• อัปเดตระบบและแอปให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด

หมายเหตุ: หากยังพบปัญหาหลังจากทำครบทุกขั้น แนะนำให้รีเซ็ตเครื่องเป็นค่าโรงงานหลังสำรองข้อมูลแล้ว

Ransomware หรือ “ไวรัสเรียกค่าไถ่” คือมัลแวร์ที่เข้ารหัสไฟล์สำคัญของคุณแล้วเรียกเงินค่าไถ่เพื่อปลดล็อกให้กลับมาใช้ได้ตามเดิม ไฟล์ส่วนใหญ่จะลงท้ายด้วยนามสกุลแปลกๆ และมีไฟล์ประกาศว่าให้จ่ายเงินเป็นสกุลคริปโต

เมื่อโดนเรียกค่าไถ่ ควรทำอะไร

สิ่งที่ห้ามทำโดยเด็ดขาด

• ห้ามจ่ายค่าไถ่ ไม่มีหลักประกันว่าได้ไฟล์คืน และทำให้มิจฉาชีพเล็งเป้าโจมตีซ้ำ
• ห้ามปิดเครื่องทันทีโดยไม่บันทึกหลักฐาน หากเปิดได้ให้จับภาพหน้าจอ

สิ่งที่ควรทำ

1. ตัดการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตทันทีเพื่อหยุดการแพร่กระจาย
2. ถอดฮาร์ดดิสก์ภายนอกออก (ไฟล์สำรองที่ยังไม่โดน)
3. แจ้งหน่วยงานที่ดูแล เช่น ไทยซีซีอาร์ที หรือตำรวจไซเบอร์
4. สแกนและลบมัลแวร์ให้เรียบร้อยก่อน
5. กู้ไฟล์จากบัญชีสำรองข้อมูล (Backup) ที่แยกไว้ต่างหาก

วิธีป้องกัน ransomware ให้ได้ผลจริง

• สำรองข้อมูลแบบ 3-2-1: เก็บ 3 ชุด ใน 2 สื่อ แยก 1 ที่เก็บนอกเครื่อง
• อัปเดตระบบและโปรแกรมสม่ำเสมอ เพราะ ransomware มักเข้าทางช่องโหว่
• ไม่เปิดไฟล์แนบและลิงก์ที่น่าสงสัย
• เปิดการตั้งค่า Controlled folder access ของ Windows เพื่อบล็อกการเขียนทับไฟล์โดยไม่ได้รับอนุญาต
• ไม่ใช้บัญชี Administrator เป็นบัญชีประจำวัน

ข้อควรจำ

การสำรองข้อมูลคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด การจ่ายเงินไม่ได้การันตีว่าข้อมูลจะกลับมา

หมายเหตุ: บทความนี้เพื่อความรู้และเตรียมรับมือ หากประสบเหตุจริงให้ติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยโดยด่วน

Browser Hijacker (ไวรัสปลอมแปลงเบราว์เซอร์) คือมัลแวร์ที่แอบเปลี่ยนการตั้งค่าเบราว์เซอร์ของคุณ เช่น หน้าแรก หน้าแท็บใหม่ และเครื่องมือค้นหาให้เป็นเว็บที่มันต้องการ เพื่อบังคับคุณเข้าชมโฆษณาหรือเว็บหลอกลวง

สัญญาณว่าถูกปลอมแปลง

• หน้าแรกและเครื่องมือค้นหาถูกเปลี่ยนเป็นเว็บแปลกๆ โดยที่คุณไม่ได้ตั้ง
• ตอนพิมพ์ URL มักถูกเปลี่ยนเส้นทางไปหน้าโฆษณา
• มีส่วนขยาย (Extension) ที่คุณไม่ได้ติดตั้งเอง
• โฆษณาเด้งขึ้นตลอดเวลาแม้ปิดเว็บแล้ว

วิธีลบ Browser Hijacker

ขั้นตอนที่ 1: ถอนการติดตั้งโปรแกรมต้องสงสัย

1. เปิด Control Panel > Programs and Features (หรือ การตั้งค่า > แอป)
2. หาโปรแกรมที่คุณจำไม่ได้ว่าติดตั้ง ลบออกให้หมด

ขั้นตอนที่ 2: ลบส่วนขยายที่ไม่รู้จัก

ใน Chrome/Edge ไปที่ การตั้งค่า > ส่วนขยาย แล้วลบส่วนขยายที่ไม่ได้ติดตั้งเองทิ้ง โดยเฉพาะชื่อที่ดูแปลกหรือหน้าตาคล้ายยูทิลิตี้

ขั้นตอนที่ 3: รีเซ็ตเบราว์เซอร์

ไปที่การตั้งค่าเบราว์เซอร์ แล้วเลือก “รีเซ็ตการตั้งค่า” เพื่อคืนค่าหน้าแรกและเครื่องมือค้นหาเดิม

ขั้นตอนที่ 4: สแกนทั้งระบบ

สแกนด้วย Windows Defender แบบเต็มระบบ หรือใช้ Microsoft Defender Offline หากลบไม่ออก

วิธีป้องกันไม่ให้กลับมา

• อ่านหน้าติดตั้งซอฟต์แวร์อย่างละเอียด เลือก “Custom Install” แล้วยกเลิกตัวเลือกโปรแกรมเสริม
• ไม่ดาวน์โหลดซอฟต์แวร์จากเว็บปล่อยฟรีที่มักแถมของติดมาด้วย

หมายเหตุ: บางครั้งฮิปเจกเกอร์มากับโปรแกรมฟรีที่ถูกใจ ซึ่งการติดตั้งแบบเลือกเองจะช่วยกันได้เกือบทั้งหมด

Microsoft Defender Offline คือโหมดสแกนที่ทำงานก่อน Windows เริ่มต้นระบบ (บูต) ทำให้จับมัลแวร์ที่ฝังลึก เช่น Rootkit และมัลแวร์ที่หลบซ่อนในกระบวนการของระบบได้ดีกว่าการสแกนปกติ

ควรใช้เมื่อไหร่

• เครื่องติดมัลแวร์ร้ายแรงและสแกนแบบปกติลบไม่หาย
• แอนตี้ไวรัสถูกปิดตัวไปเองซ้ำๆ
• เครื่องบูตช้าหรือมีไฟล์ที่ลบไม่ได้

วิธีสแกนด้วย Microsoft Defender Offline

1. เปิดเมนู Start แล้วพิมพ์ Windows Security แล้วเปิดขึ้นมา
2. เลือก Virus & threat protection (การป้องกันไวรัสและภัยคุกคาม)
3. เลือก Scan options (ตัวเลือกการสแกน)
4. เลือก Microsoft Defender Offline scan
5. กด Scan now แล้วคอมพิวเตอร์จะรีสตาร์ตเอง
6. รอให้ระบบสแกนอัตโนมัติก่อนเข้าสู่ Windows (อาจใช้เวลา 10–20 นาที)
7. เมื่อเสร็จ Windows จะรีสตาร์ตอีกครั้ง แล้วคุณจะเห็นรายงานผลการสแกน

สิ่งที่ควรทำก่อนสแกน

• บันทึกงานที่ค้างไว้ให้เรียบร้อย เพราะเครื่องจะรีสตาร์ตอัตโนมัติ
• ถอดอุปกรณ์ต่อพ่วงที่ไม่จำเป็นออก
• ตั้งเวลาเผื่อไว้ 30–60 นาที

ถ้ายังพบมัลแวร์หลังสแกน

ลองสแกนซ้ำอีกครั้ง ตรวจไฟล์ที่ถูกกักบริเวณ (Quarantine) และพิจารณาสแกนจากดิสก์กู้ระบบหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

หมายเหตุ: Defender Offline เป็นเครื่องมือของ Windows 10/11 ที่มีให้ฟรีในตัว ไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมเพิ่ม